นิวซีแลนด์ 'รับทราบ' การโจมตีอิหร่าน แต่เลี่ยงตัดสินความผิดทางกฎหมาย
จุดยืนของรัฐบาลนิวซีแลนด์ (Christopher Luxon)
1) เรื่องข้อมูลข่าวกรองและความชอบด้วยกฎหมาย
นายกรัฐมนตรี Christopher Luxon กล่าวว่า มีเพียงสหรัฐฯ และอิสราเอลเท่านั้นที่มีข้อมูลข่าวกรองรองรับการโจมตีอิหร่าน
นิวซีแลนด์ จะไม่ขอดูข้อมูลข่าวกรองนั้น
เรื่องความชอบด้วยกฎหมายของการโจมตี เป็นเรื่องที่สหรัฐฯ และอิสราเอลต้องอธิบายเอง เพราะนิวซีแลนด์ไม่ได้เป็นคู่กรณีและไม่มีข้อมูลดังกล่าว
Luxon ปฏิเสธที่จะเปิดเผยว่าได้รับคำแนะนำด้านกฎหมายจากกระทรวงการต่างประเทศและการค้า (MFAT) อย่างไร โดยระบุว่า กฎคณะรัฐมนตรีไม่อนุญาตให้เปิดเผย
2) ท่าทีต่ออิหร่าน
รัฐบาลผสมของนิวซีแลนด์ประณามรัฐบาลอิหร่าน โดยระบุว่า:
เป็นระบอบที่กดขี่ประชาชนของตนเอง
สนับสนุนกลุ่มติดอาวุธและองค์กรก่อการร้าย
เดินหน้าโครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธ
การทูตที่ดำเนินมายาวนาน “ไม่ได้ผล”
Luxon กล่าวว่า ภายใต้รัฐบาลหลายสมัยที่ผ่านมา นิวซีแลนด์มีจุดยืนสนับสนุน:
การกระทำใด ๆ ที่หยุดยั้งอิหร่านไม่ให้มีอาวุธนิวเคลียร์
การหยุดยั้งการสนับสนุนการก่อการร้าย
การหยุดยั้งการสังหารประชาชนของตนเอง
เขาระบุว่า “นี่ไม่ใช่ระบอบที่ดี” และเป็นจุดยืนต่อเนื่องของรัฐบาลนิวซีแลนด์หลายชุด
3) ประเด็นการโจมตีพลเรือน
เมื่อถูกถามว่าการสนับสนุน “การกระทำใด ๆ” รวมถึงการ “ทิ้งระเบิดพรม (carpet bombing)” หรือไม่ Luxon ไม่ตอบตรง ๆ และย้ำจุดยืนเดิม
เมื่อถูกถามถึงรายงานของ BBC ที่ระบุว่ามีโรงเรียนสตรีถูกโจมตีและมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 153 คน
Luxon กล่าวว่า เขาไม่อยู่ในฐานะที่จะตัดสินจากนิวซีแลนด์ และเป็นหน้าที่ของสหรัฐฯ และอิสราเอลที่จะอธิบาย
เขากล่าวเพิ่มเติมว่า พลเรือนควรได้รับการปกป้อง และการกระทำใด ๆ ควรสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ
4) การเปรียบเทียบกับออสเตรเลีย
Luxon กล่าวว่า จุดยืนนิวซีแลนด์ “สอดคล้อง” กับออสเตรเลีย
นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย Anthony Albanese สนับสนุนการที่สหรัฐฯ ดำเนินการเพื่อหยุดอิหร่านไม่ให้มีอาวุธนิวเคลียร์
แถลงการณ์ของ Luxon และรัฐมนตรีต่างประเทศ Winston Peters ระบุว่า นิวซีแลนด์ “รับทราบ (acknowledge)” การโจมตี
แถลงการณ์ยัง:
ประณามการตอบโต้แบบไม่เลือกเป้าหมายของอิหร่าน
เรียกร้องให้กลับสู่การเจรจาและยึดถือกฎหมายระหว่างประเทศ
เสียงวิจารณ์จากอดีตนายกฯ Helen Clark
อดีตนายกรัฐมนตรี Helen Clark วิจารณ์ท่าทีรัฐบาลว่า “น่าอับอาย”
เธอกล่าวว่า:
การโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอล ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศอย่างชัดเจน
การใช้กำลังจะชอบธรรมได้ก็ต่อเมื่อมีภัยคุกคามใกล้จะเกิดขึ้น (imminent threat) ซึ่งเธอระบุว่า “ไม่มี”
รัฐบาลนิวซีแลนด์สนใจเพียงการตอบโต้ของอิหร่าน แต่ไม่พูดถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดการตอบโต้
นี่สะท้อนแนวโน้มที่นิวซีแลนด์กำลังปรับนโยบายต่างประเทศให้สอดคล้องกับสหรัฐฯ มากขึ้น
นิวซีแลนด์ควรยืนหยัดปกป้องระบบกฎหมายระหว่างประเทศ
จุดยืนของพรรคแรงงาน (Labour)
หัวหน้าพรรคแรงงาน Chris Hipkins ตอบชัดเจนว่า
“ไม่” เมื่อถูกถามว่าพรรคสนับสนุนการกระทำของสหรัฐฯ และอิสราเอลหรือไม่
Hipkins กล่าวว่า:
เขา “ตกใจ” กับถ้อยคำของ Luxon ที่บอกว่าสนับสนุน “ทุกการกระทำ” เพื่อหยุดอิหร่าน
จุดยืนดังกล่าว ไม่สอดคล้องกับรัฐบาลนิวซีแลนด์ในอดีต
แม้จะประณามรัฐบาลอิหร่าน แต่ก็ไม่ใช่เหตุผลให้ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ
ไม่มีเหตุผลใดที่ชอบธรรมสำหรับการสังหารเด็กนักเรียน
นิวซีแลนด์ควรยืนหยัดในหลักการกฎหมายระหว่างประเทศ เหมือนกรณีไม่สนับสนุนสงครามอิรักในอดีต
ควรกลับสู่การทูตและกลไกระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติ หากเขาเป็นนายกรัฐมนตรี เขาจะขอข้อมูลเพิ่มเติมจากประเทศพันธมิตร Five Eyes
ข่าว: RNZ and RNZ | เรียบเรียง THAI NZ
